ShowYouSpeed

ขับรถไต่หินผ่านโขดชัน เลือกไลน์และใช้คันเร่งแบบช้าแต่ชัวร์

ขับรถไต่หินผ่านโขดชัน เลือกไลน์และใช้คันเร่งแบบช้าแต่ชัวร์
ที่มา: Wikimedia Commons

ล้อหน้าข้างซ้ายปีนขึ้นไปค้างอยู่บนสันหิน ล้อขวายังลอยอยู่กลางอากาศ ตัวรถเริ่มเอียงช้าๆ ไปทางขวาทีละนิด นิ้วของคนขับเกร็งอยู่บนไก ไม่แน่ใจว่าควรเร่งต่อให้พ้น หรือหยุดก่อนที่รถจะตะแคงลงไปทั้งคัน วินาทีแบบนี้คือหัวใจของการขับรถไต่หิน และคำตอบส่วนใหญ่ถูกตัดสินไปแล้วตั้งแต่ก่อนรถจะแตะหินก้อนนั้น

รถไต่หินไม่ได้ชนะด้วยความเร็ว แต่ชนะด้วยการเลือกว่าจะวางล้อตรงไหน คนที่ขับเก่งจึงใช้เวลามองมากกว่าเวลาขับ เดินดูโขดหินจากหลายมุม ก้มลงมองระดับเดียวกับรถ แล้วค่อยวางแผนว่ารถจะขึ้นอย่างไร ลำดับการมองที่ช่วยได้มีประมาณนี้

  1. ยืนดูจากด้านหลังรถก่อน มองว่าจุดหมายอยู่ตรงไหน และมีเส้นทางให้เลือกกี่ทาง
  2. ก้มลงมองจากระดับรถ หินที่ดูเตี้ยจากที่ยืนอาจสูงกว่าใต้ท้องรถ และร่องที่มองไม่เห็นอาจซ่อนอยู่หลังหินก้อนหน้า
  3. หาจุดวางล้อหน้าก่อน ล้อหน้าคือตัวนำ ถ้าล้อหน้าขึ้นถูกที่ ล้อหลังมักตามขึ้นไปได้
  4. เดินไปมองจากด้านข้าง ดูว่าตัวรถจะเอียงไปทางไหนเมื่อล้อแต่ละข้างอยู่คนละระดับ
  5. มองหาทางลงจากโขด ไม่ใช่แค่ทางขึ้น ถ้าขึ้นได้แต่ลงไม่ได้ ก็จะติดค้างอยู่บนนั้น

เรื่องวางล้อหน้า หลักทั่วไปคือพยายามให้ล้อหน้าทั้งสองข้างแตะหินพร้อมกันหรือใกล้เคียงกัน ถ้าจำเป็นต้องให้ข้างหนึ่งขึ้นก่อน ให้เลือกข้างที่ทำให้รถเอียงเข้าหาด้านที่ลาดขึ้น ไม่ใช่เอียงออกไปทางที่ว่างด้านล่าง รถที่เอียงพิงหินยังทรงตัวได้ แต่รถที่เอียงออกจากหินพลิกง่ายมาก

คันเร่งในงานไต่หินต้องช้าและสม่ำเสมอ แรงบิดที่ค่อยๆ ส่งลงล้อทำให้ยางกัดผิวหินได้ ถ้ากระชากไกทันที ล้อจะดีดหน้ารถขึ้นหรือหมุนฟรีจนผิวหินลื่นยิ่งกว่าเดิม หลักการบีบไกทีละน้อยแบบเดียวกับการฝึกคุมคันเร่งให้นิ่งบนลานเรียบ เป็นพื้นฐานที่ควรคล่องก่อนมาเจอโขดหินจริง ยางที่นุ่มและดอกเหมาะกับหินก็ช่วยให้เกาะดีขึ้นมาก ลองเทียบยางแต่ละแบบกับพื้นผิวที่ต้องเจอ

รถแต่ละคันมีมุมเข้าและมุมออก ซึ่งขึ้นกับว่ากันชนหน้าและท้ายยื่นเลยล้อออกไปแค่ไหน ถ้าหินชันเกินมุมนี้ กันชนจะชนหินก่อนที่ล้อจะได้แตะ รถจะดันหินอยู่กับที่ วิธีแก้คือเข้าโขดแบบเฉียงเล็กน้อยให้ล้อข้างหนึ่งได้แตะหินก่อนกันชน หรือหาจุดที่หินมีขั้นเล็กๆ ให้ล้อเหยียบขึ้นไปทีละขั้น

เวลาขึ้นทางชัน อย่าหักพวงมาลัยกลางทาง น้ำหนักของรถตอนขึ้นชันจะไปกองอยู่ที่ล้อหลัง ล้อหน้าเบาลงจนแทบไม่มีแรงเกาะ การเลี้ยวตอนนั้นนอกจากไม่ช่วยแล้วยังทำให้รถเสียสมดุลไปด้านข้าง ให้ขึ้นตรงให้พ้นก่อน แล้วค่อยเลี้ยวเมื่อรถอยู่บนพื้นที่ราบ

ถ้ารถเริ่มเอียงจนรู้สึกไม่ปลอดภัย ให้หยุดทันที แล้วถอยกลับลงมาช้าๆ ตามทางเดิม การถอยแล้วลองไลน์ใหม่ไม่ใช่ความพ่ายแพ้ คนเล่นรถไต่หินทำแบบนี้เป็นปกติ การฝืนเร่งกระแทกให้พ้นมักจบด้วยรถพลิก แขนช่วงล่างหัก หรือเพลาบิด ซึ่งเสียเวลามากกว่าการถอยหลายเท่า

การมีเพื่อนช่วยดูช่วยได้มากในโขดที่ยาก ขณะที่คนขับมองจากด้านหลัง เพื่อนที่ยืนด้านข้างหรือด้านหน้าจะเห็นล้อที่ลอย กันชนที่ใกล้ชนหิน หรือร่องที่ซ่อนอยู่ ตกลงคำสั่งสั้นๆ กันไว้ เช่น หยุด ซ้าย ขวา ถอย จะสื่อสารได้เร็วกว่าคำอธิบายยาวๆ ฝึกแบบนี้ได้บนเส้นทางที่จัดหิน ไม้ และดินในสวนหลังบ้านให้เป็นทางไต่ ซึ่งปรับความยากได้ตามฝีมือ

เส้นทางไต่หินต้องอยู่ในที่ที่ได้รับอนุญาตเสมอ โขดหินธรรมชาติที่สวยและมีคุณค่า อย่างเพิงผาที่มีรอยฝ่ามือสีแดงโบราณของภูผาเทิบ เป็นที่สำหรับเดินชมและเรียนรู้ ไม่ใช่ที่ขับรถ ความสนุกของการเลือกไลน์และคันเร่งแบบช้าแต่ชัวร์จึงควรอยู่บนเส้นทางที่สร้างขึ้นเพื่อการนี้โดยเฉพาะ